فعلا اشتباه شاه این بود که د مدرنیته کردن ایران تعجیل کرد. آمریکا به دنبال ضعیف کردن ایران نیست بلکه به دنبال قدرتمند کردن ایران است.
791 KB
صلح را رد نکن اما کدام صلح ؟! در جواب سخن نسنجیده و برداشت نادرست اهالی روزنامه "سازندگی" اگر بخواهیم حق مطلب را ادا کنیم، باید چندین لایه را با تیغ تیز تحلیل بشکافیم. در همان ابتدا صریح و آتشین بگویم: آن جماعت فرومایه و بیشعوری که در چنان سناریوی هولناکی به نامهٔ امیرالمؤمنین به مالک اشتر تمسک میجویند، نه فقط خائن و نادان، بلکه به لحاظ روششناسی فهم متن، کودکانی بیش نیستند که با چاقوی جراحی، نان میبرند و خیال میکنند جراحند. کارشان چیزی نیست جز تحریف، تقطیع، و برداشت مزوّرانه از کلامی که اگر در تمامیتش فهمیده شود، خودْ تیغی برنده علیه همین ننگِ تسلیم است. در این نوشتار، نخست به نقد مستدل این برداشت غلط از روش فهم نهجالبلاغه خواهم پرداخت و سپس نشان خواهم داد که چرا پذیرش صلحی که مفروض آن هاست ، نهتنها خلاف عقل و ایمان، بلکه خودکشی تمامعیار استراتژیک است.بخش نخست: کالبدشکافی یک خیانتِ روشی (نقد برداشت غلط از نامهٔ مالک اشتر)برای آنکه عمق حماقت این جماعت را دریابیم، باید اول بفهمیم چه بلایی بر سر متن آوردهاند و چرا این کار، مصداق جنایت علمی است. آنان یک جمله را از دل یک منشور حکومتی چندین صفحهای بیرون کشیدهاند، آن را از بستر تاریخی، حقوقی، و گفتمانیاش جدا کردهاند، و همچون چماقی بر سر یک ملت زخمی فرود میآورند. این روش، همان روش خوارج در برخورد با قرآن است که آیهٔ «إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ» را دستاویز کردند تا علیبنابیطالب را تکفیر کنند. اینجا نیز با همان منطق پوسیده طرفیم.
۱. جایگاه جمله در متن و بستر صدورنامهای که این کلمات از آن استخراج شده، فرمان تاریخی امام علی (ع) به مالک اشتر نخعی، والی منصوب ایشان بر مصر است. این نامه (نامهٔ ۵۳ در نسخههای معیار نهجالبلاغه) یک «میثاق حکمرانی» است، نه یک فتوای سادهٔ فقهی، و نه یک توصیهٔ اخلاقی گلدرشت برای جاهلان عافیتطلب. مخاطب آن، مالک اشتر است: مردی که در شجاعت، بصیرت و انقلابیگری شهره بود، نه یک سیاستمدار ترسو. امام به چنین فرماندهای مینویسد و برایش از صلح میگوید، آن هم در کجای نامه؟ درست در بندهایی که ایشان اصول سیاست خارجی و نظامی یک دولت اسلامی را تبیین میکنند.اما این جماعت بیشعور، هرگز کل جمله را نمیخوانند. جملهٔ کامل در نهجالبلاغه چنین است:«وَإِنِ اسْتَدْعَاكَ الْعَدُوُّ إِلَىٰ صُلْحٍ فَلَا تَرْفُضْهُ، وَلْيَكُنْ لِلَّهِ رِضًا، فَإِنَّ فِي الصُّلْحِ دَعَةً لِجُنُودِكَ، وَرَاحَةً مِنْ هُمُومِكَ، وَأَمْنًا لِبِلَادِكَ. وَلَكِنِ احْذَرْ بَعْدَ الصُّلْحِ مِنَ الْعَدُوِّ حَذَرًا شَدِيدًا، فَإِنَّ الْعَدُوَّ رُبَّمَا قَارَبَ لِيَغْفُلَ، فَخُذْ بِالْحَزْمِ، وَاتَّهِمْ فِي ذَٰلِكَ حُسْنَ الظَّنِّ.»(ترجمه: «و اگر دشمن تو را به صلح فراخواند، آن را رد مکن، و باید که آن صلح خشنودی خدا را در پی داشته باشد؛ چرا که در صلح، آسایش برای سپاهیانت، آسودگی از دغدغههایت، و امنیت برای سرزمینهایت نهفته است. اما پس از صلح، به شدت از دشمن بر حذر باش، زیرا دشمن گاه نزدیک میشود تا غافلگیر کند؛ پس همواره جانب احتیاط را فرو مگذار و خوشگمانی را در این باره متهم کن.»)چشمانمان را باز کنیم و سه قید حیاتی را ببینیم که این حشویان نادان یا نمیبینند یا عمداً کور شدهاند:
- قید نخست: «وَلْيَكُنْ لِلَّهِ رِضًا» (باید که آن صلح، خشنودی خدا را در پی داشته باشد). این یعنی هر صلحی واجد ارزش نیست. صلحی که به ذلت، نابودی دین، یا سلطهٔ ظالم بینجامد، «لِلّهِ رِضًا» نیست. دشمن رهبر و فرماندهان را شهید کرده، شهروندان و 168 فرشته زمینی را شهید کرده ، و حالا شروطی میگذارد که شکست ایران را در آینده تضمین میکند. کدام عقل سلیم یا دل مؤمنی میگوید این صلح «خشنودی خدا» را در پی دارد؟ خداوندی که در قرآن فرموده: «وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً» (نساء، ۱۴۱)؟ این «سبیل» فقط نظامی نیست، بلکه هرگونه سلطهٔ سیاسی-اقتصادی که کیان امت را منهدم کند نیز هست. صلح تحمیلی که بذر شکست میکارد، مصداق همان «سبیل» دادن به کفار است.- قید دوم: «دَعَةً لِجُنُودِكَ» و «أَمْنًا لِبِلَادِكَ» (آسایش سپاه و امنیت کشورها). این صراحتاً نشان میدهد که نتیجهٔ صلح باید تأمین امنیت و توانمندی باشد. صلحِ در سناریوی تو، نهتنها امنیت نمیآورد، بلکه کشور را برای همیشه خلعسلاح میکند و به یک مستعمرهٔ بیدفاع تبدیل میکند. پس این صلح نیست، یک «آتشبس فریبکارانه» است که امام آن را با جملهٔ بعد طرد میکند: «احْذَرْ بَعْدَ الصُّلْحِ مِنَ الْعَدُوِّ حَذَرًا شَدِيدًا». امام علی حتی در صلح واقعی هم هشدار میدهد که دشمن ممکن است برای غافلگیری نزدیک شده باشد. حال اگر دشمن پیش از صلح، هولناکترین جنایات را مرتکب شده باشد، آن صلح دیگر حتی در حد یک احتمال هم «دَعَة» و «أَمْن» نیست، بلکه تلهای آشکار است.
- قید سوم: «فَخُذْ بِالْحَزْمِ» (دوراندیشی و احتیاط مطلق را پیشه کن). این یعنی تو بهعنوان حاکم اسلامی، موظفی محاسبه کنی که آیا این پیشنهاد، نیرنگ نیست. در سناریوی فعلی آمریکا، محاسبه که سهل است، خورشیدِ نیرنگ در وسط آسمان میدرخشد. اگر مالک اشتر در چنین موقعیتی قرار میگرفت، به حکم همین جمله، صلح را رد میکرد و شمشیرش را محکمتر میفشرد. آنان که این جمله را دستمایه میکنند، در واقع مالک را از مشی علی جدا میکنند و علی را خائن به خون خودش نشان میدهند.۲. فاجعهٔ روششناختی: تقطیع و بیزمینهسازی متننهجالبلاغه را نمیتوان همچون لطیفههای اینستاگرامی تقطیع کرد و مصرف نمود. این کتاب، یک منظومهٔ فکری منسجم است که هر خطبه و نامهاش در ظرف تاریخی خاص خود معنا مییابد. بزرگان علم اصول و تفسیر، از شیخ مفید و سید مرتضی گرفته تا علامه طباطبایی و آیتالله جوادی آملی، پیوسته بر «سیاق» و «سبب ورود» تأکید کردهاند. ابن ابیالحدید معتزلی، در شرح عظیم خود بر نهجالبلاغه (جلد ۱۷، ذیل همین نامه)، تصریح میکند که فرمان امام، ناظر به وضعیتی است که طرف مقابل «میل حقیقی» به صلح نشان دهد، نه آنکه از سر ضعف و اضطرارِ مقطعیِ خودش بخواهد نیرو جمع کند. او مینویسد: «غرض علی (ع) آن است که صلحی را بپذیر که در آن غلبهٔ حق یا حفظ بیضهٔ اسلام باشد، نه هرچه که نام صلح بر آن نهادهاند».
این جماعت نادان، همان بلایی را بر سر کلام علی آوردهاند که مستشرقان بر سر قرآن آوردند: «اتمیسم» یا اتمگرایی تفسیری. یعنی متن را به ذرات منفصل و بیربط تجزیه میکنند و سپس هر ذره را به دلخواه خود معنا میکنند. این روش، زاییدهٔ عقل عافیتطلب و روحیهٔ سازشکاری است که پیش از مراجعه به متن، تصمیم خود را گرفته و حالا دنبال توجیه شرعی برای خیانتش میگردد. اینجا باید با قاطعیت گفت: استناد به نامهٔ مالک در این سناریو، مصداق «تفسیر به رأی» است که در حدیث متواتر ثقلین، آتش جهنم برایش وعده داده شده. اینان دین را به مسلخ میبرند تا پوست خود را نجات دهند.بخش دوم: چرا صلح در این شرایط، خلاف عقل، ایمان و استراتژی است؟حال که روشن شد آن برداشت، یک تحریف بیش نیست، باید خود سناریو را از سه منظر عقل، ایمان و استراتژی بکاویم و نشان دهیم که تن دادن به آن «صلح» - حتی اگر از نظر فقهی هم بدان نگاه کنیم - نهتنها مجاز نیست، بلکه حرام قطعی و خیانتی نابخشودنی است.
۱. خلاف عقل (تحلیل منطقی و نظریهٔ بازیها)از منظر عقل ابزاری و محاسبهٔ سود-زیان، سناریوی مفروض یک «بازی فریب» (Cheap Talk Game) است که در آن دشمن پیشتر همهٔ هزینههای اعتماد را سوزانده است. دشمنی که رهبر و نخبگان نظامی را ترور کرده و غیرنظامیان را به خاک و خون کشیده، عملاً «پلهای پشت سر خود را خراب کرده». به قول ماکیاولی در شهریار: «مردمان را یا باید نواخت، یا یکسره نابودشان کرد؛ زیرا اگر اندک آزاری به کسی برسانی، در پی انتقام برمیآید، اما اگر چنان ضربهای بزنی که توان انتقام نداشته باشد، در آن صورت میتوانی مهارش کنی». دشمن در سناریوی فعلی ، آزاری عظیم رسانده، پس خودش میداند که تا ابد مورد کینه و انتقام خواهد بود. بنابراین، تنها راه عقلانی برای او «نابودی کامل» طرف مقابل است. اگر در این میان پیشنهاد «صلح» میدهد، عقل به ما میگوید این یک «صلح تاکتیکی» برای تکمیل نابودی است: یا به دلیل آنکه در موضع ضعف مقطعی است (مثلاً افکار عمومی داخلیاش شورش کرده یا اقتصادش تاب نیاورده) و میخواهد با متارکه، زمان بخرد، یا آنکه میخواهد با شروط صلح، تو را خلعسلاح کند بیآنکه هزینهٔ یک اشغال تمامعیار را بپردازد.
در ادبیات نظریهٔ بازیها، این وضعیت یک «بازی تضمینهای پوچ» است. دشمن «وعده» میدهد که اگر تسلیم شوید، دیگر آزاری نمیرساند، اما این وعده «نامعتبر» (non-credible) است، زیرا هیچ نهاد ضمانتی پشت آن نیست و منافع او دقیقاً در نقض وعده نهفته است. پذیرش چنین صلحی یعنی انتخاب «سودِ فریبخورده» (Sucker’s Payoff) در یک بازی معمای زندانی تکرارشونده. عاقلانه آن است که تا آخر مقاومت کنی، زیرا مادامی که زندهای و میجنگی، «هزینهٔ تحمیلشده به دشمن» (cost imposition) را بالا نگه میداری و احتمال تغییر معادله را زنده میگذاری. تسلیمِ قطعی، احتمال تغییر را به صفر مطلق میرساند. سون تزو در هنر جنگ میگوید: «فرماندهٔ خردمند، پیش از نبرد، در معبد پیروزی را محاسبه میکند... هرگز دشمن را در موقعیتی قرار نده که راه گریزی جز جنگیدن تا پای مرگ نداشته باشد، مگر آنکه خود آمادهٔ پرداخت هزینهاش باشی». در اینجا دشمن خواستههایی داده که تو را در موقعیت «مرگ تدریجی» قرار میدهد؛ راه عقل، پذیرش نیست، بلکه جنگیدن تا واپسین نفس است تا شاید دشمن را از ادامهٔ مسیر پشیمان کنی.
۲. خلاف ایمان (تحلیل فقهی-کلامی)در ترازوی شریعت، صلح با دشمنِ محارب، اگر به «وهن اسلام» یا «تسلط کفار» بینجامد، حرام است. این حکم، اجماع فقهای شیعه و سنی است. قرآن کریم در دو آیهٔ کلیدی، تکلیف را روشن میکند:- آیهٔ صلح: «وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ» (انفال، ۶۱). علامه طباطبایی در تفسیر شریف المیزان ذیل این آیه تصریح میکند: «آیه ناظر به جایی است که دشمن میل حقیقی به صلح داشته باشد و نشانههای آن هویدا باشد؛ اما اگر قرائن بر نیرنگ دلالت کند – چنانکه در جنایات عظیم پیشین چنین است– در این صورت جملهٔ پایانی آیه که میفرماید: "وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ" (انفال، ۶۲) حکم را برمیگردانَد و دستور به هوشیاری و عدم انعقاد صلح میدهد».- آیهٔ نهی از سستی: «فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَ اللَّهُ مَعَكُمْ وَ لَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمالَكُمْ» (محمد، ۳۵). در این آیه، خداوند مؤمنان را از آنکه خودْ «پیشنهاد صلح» بدهند، بر حذر میدارد، مادامی که دست بالا را دارند. حال در سناریوی تو، دشمن حمله کرده، اما تو هنوز نفس میکشی و میتوانی بجنگی؛ پذیرش صلح تحمیلی یعنی «دعا به سوی صلح» از موضع ذلت. این آیه خطاب به منافقان مدینه نازل شد که پس از احد، روحیهٔ مردم را با شایعهٔ «صلح با ابوسفیان» تضعیف میکردند. تو خود قضاوت کن این جماعتِ متمسک به نامهٔ مالک، دنبالهٔ همان جریان نفاقند یا نه.
از منظر کلامی، مکتب تشیع بر پایهٔ «عزت مؤمن» و «نفی سبیل» استوار است. قیام عاشورا، مهمترین سند الهیاتی ما در این زمینه است. حسین بن علی (ع) میتوانست با یک صلح تاکتیکی، جان خود و اهل بیتش را حفظ کند. پیشنهاد «بیعت با یزید» از سوی دشمن، در ظاهر یک «پیشنهاد صلح با حفظ ظاهر» بود. اما حسین (ع) آن را رد کرد و فرمود: «مِثْلِي لَا يُبَايِعُ مِثْلَهُ» و «هَيْهَاتَ مِنَّا الذِّلَّة». اگر بنا بود که هر پیشنهاد صلحی از سوی دشمنی که سراپا جنایت است پذیرفته شود، حسین (ع) باید اولین کسی میبود که تن میداد؛ اما او با خون خود امضا کرد که «صلحی که به ذلت و نابودی دین بینجامد، از جنگِ به شهادت منجر، بدتر است». حال این فرومایگان با آویختن به جملهای از علی (ع)، درست در نقطهٔ مقابل درس حسین (ع) ایستادهاند. این همان نفاق نظری است: علی علیه السلام را بهانه کردن برای رد کردن راه حسین بن علی علیهما السلام.۳. خلاف استراتژی (تحلیل نظامی-سیاسی)از منظر دانش استراتژی، آنچه در سناریوی تو «صلح» نامیده میشود، در قاموس نظامی «تسلیم مشروط» (Conditional Surrender) یا «صلح کارتاژی» (Carthaginian Peace) است. این اصطلاح به صلحی اطلاق میشود که در آن، طرف غالب چنان شروط سختی تحمیل میکند که طرف مغلوب را برای همیشه از بازگشت به قدرت بازمیدارد و هویت و استقلال او را نابود میکند. مصداق تاریخی مشهور آن، همان صلحی است که روم باستان پس از شکست کارتاژ در دومین جنگ پونیک تحمیل کرد؛ شروط به قدری خفّتبار بود که کارتاژ را به یک دولت دستنشانده تبدیل کرد و بعدها در جنگ سوم، یکسره نابودش ساختند. سناریوی تو دقیقاً این است: شروط حداکثری که «شکست ایران را در سالهای آینده باعث میشود».
در تئوری استراتژی، کلازویتس در کتاب دربارهٔ جنگ میگوید: «جنگ ادامهٔ سیاست با ابزارهای دیگر است». پس صلح نیز ادامهٔ سیاست با ابزاری دیگر است. اگر دشمن به این صلح رسیده باشد، یعنی محاسبه کرده که از راه دیپلماسی میتواند به اهداف سیاسیاش – یعنی براندازی کامل و استعمار – برسد، بیآنکه هزینههای یک جنگ فرسایشی طولانی را بپردازد. پذیرش این صلح از سوی تو، یعنی تو داوطلبانه بهترین هدیه را به او میدهی!!!
12:43 - 21 May 2026
2 Replies
@Saleh_12322 May 2026Replying toتربیت شدگان در ذیل اندیشه امامین انقلاب اینگونه عالمانه پاسخ میدهند در اثناء رقابت انتخاباتی ریاست جمهوری نیز با تقطیع آیه قرآن در باب امادگی برای نبرد، سازش و تسلیم را استنباط کردند ! امابدانندکه با تحمیل جنگ،شهادت ولی امر مسلمین، جهان اسلام دیگر به دوران ما قبل جنگ رمضان برنخواهد گشت