کاش فرق بین رهبری و ولایت فقیه را خیلی ها متوجه میشدند. اگر مسولین ما در طول این ۴۷ سال بجای مانع سرباز ولایت بودند ما الان به قله رسیده بودیم. بعضی ها تصور میکنند ولایت فقیه فقط دوتا کلمه ساده است بخاطر همین با عینک ساده نگری تحلیل می کنند.
4 MB
🟥 گذار از «حاکم مداخلهگر» به «ناظر مطالبهگر»؛ تحول الگوی رهبری در پیام «آقامجتبی»عبدالرضا داوریاغلب تحلیلهایی که درباره پیام اخیر رهبر معظم انقلاب منتشر شدهاند، بر ابعاد سیاست خارجی آن متمرکز بودهاند؛ بر اینکه این پیام چه تأثیری بر توافق ایران و آمریکا خواهد داشت، چه پیامی برای مخالفان و موافقان توافق در داخل کشور دارد و آیا میتواند آغازگر فصل تازهای در مناسبات تهران و واشنگتن باشد یا نه؟اما به نظر میرسد مهمترین بخش این پیام نه در حوزه سیاست خارجی، بلکه در حوزه الگوی حکمرانی و شیوه اعمال رهبری نهفته است.اهمیت این پیام بیش از آنکه در پذیرش یا تأیید یک توافق باشد، در نوع مواجهه رهبری با فرآیند تصمیمگیری قابل مشاهده است. برای نخستین بار در تاریخ جمهوری اسلامی، رهبری نظام نه تنها از وجود اختلاف نظر خود با تصمیم اتخاذشده سخن میگوید، بلکه پس از بیان آن اختلاف نظر، از مداخله برای تغییر تصمیم نیز خودداری میکند و در نهایت جایگاه خود را از «حاکم مداخلهگر» به «ناظر مطالبهگر» تغییر میدهد.کلید فهم این تحول در همان جملهای نهفته است که شاید مهمترین عبارت کل پیام باشد:«بنده علیالاصول نظر دیگری داشتم...»این جمله در نگاه نخست صرفاً یک توضیح به نظر میرسد، اما در واقع حامل معنایی عمیق و بیسابقه در ساختار قدرت جمهوری اسلامی است. رهبر انقلاب آشکارا اعلام میکند که ارزیابی شخصی او با تصمیمی که رئیسجمهور، شورای عالی امنیت ملی و سایر نهادهای مسئول اتخاذ کردهاند یکسان نبوده است.
در اغلب ساختارهای سیاسی مبتنی بر رهبری فردی، چنین اختلاف نظری معمولاً به مداخله مستقیم رهبر و تغییر مسیر تصمیمگیری منجر میشود. اما آنچه در این پیام رخ میدهد متفاوت است. رهبر پس از اعلام نظر متفاوت خود، توضیح میدهد که مسئولان کشور تعهداتی را پذیرفتهاند و بر همین اساس اجازه اجرای توافق صادر شده است.این بخش از پیام نشان میدهد که رهبر نه از موضع فقدان اختیار، بلکه با وجود اختیار کامل، تصمیم گرفته است اراده شخصی خود را بر اجماع شکلگرفته در ساختار حکمرانی تحمیل نکند. به بیان دیگر، قدرت مداخله وجود دارد، اما آگاهانه به نفع تصمیم جمعی کنار گذاشته میشود.اما تحول اصلی در ادامه پیام رخ میدهد؛ جایی که آیتالله سید مجتبی خامنهای خطاب به مردم مینویسد:«از این لحظه، ما یعنی شما ملت سرافراز و این خادم ناچیز، منتظر تحقّق شروط گفتهشده خواهیم بود...»این عبارت شاید مهمترین نوآوری سیاسی پیام باشد.تا پیش از این، در ادبیات رسمی جمهوری اسلامی، رهبر عمدتاً از موضع هدایتکننده، فرماندهنده یا تصمیمگیر نهایی سخن میگفت. اما در این پیام، پس از پایان فرآیند تصمیمگیری، رهبری خود را در کنار مردم تعریف میکند، نه در برابر آنان و نه در جایگاهی بالاتر از آنان.در این روایت جدید، دولت و نهادهای مسئول تصمیم گرفتهاند و مسئول اجرای توافق هستند. اما رهبر خود را در کنار ملت قرار میدهد تا بر اجرای تعهدات نظارت کند و تحقق وعدهها را مطالبه نماید.به همین دلیل، اهمیت جمله «ما یعنی شما ملت سرافراز و این بنده» بسیار فراتر از یک تعارف ادبی است. این جمله بیانگر جابهجایی یک نقش سیاسی است؛ جابهجایی از «حاکم مداخلهگر» به «ناظر مطالبهگر».
در الگوی «حاکم مداخلهگر»، رهبر در نقطه آغاز و پایان تصمیمگیری قرار دارد؛ نظر او تعیینکننده مسیر نهایی است و اقتدار او مستقیماً در فرآیند تصمیم اعمال میشود.اما در الگوی «ناظر مطالبهگر»، رهبر پس از آنکه نظر خود را بیان کرد و تصمیم نهادهای مسئول را پذیرفت، در کنار مردم میایستد و از موضع ملت، تحقق تعهدات را مطالبه میکند. در این الگو، مسئولیت اجرا بر عهده دولت و نهادهای اجرایی است و مسئولیت نظارت و مطالبهگری بر عهده رهبری و جامعه قرار میگیرد.از این منظر، پیام اخیر را میتوان حامل بازتعریف مهمی در نسبت میان رهبر، دولت و ملت دانست. دولت تصمیم میگیرد و اجرا میکند؛ ملت صاحب حق و ذینفع اصلی تصمیمات است؛ و رهبر در جایگاه ناظر عالی، نه برای مداخله در هر تصمیم، بلکه برای تضمین پاسخگویی و مطالبه تحقق تعهدات ایفای نقش میکند.صرفنظر از سرنوشت توافق ایران و آمریکا، این تحول گفتمانی به خودی خود دارای اهمیت تاریخی است. زیرا برای نخستین بار، رهبر نظام پس از اعلام اختلاف نظر خود با اجماع موجود در حاکمیت، تصمیم جمعی را میپذیرد و سپس خود را در کنار مردم و در جایگاه مطالبهگر تعهدات تعریف میکند.شاید سالها بعد، مورخان سیاست ایران اهمیت اصلی این پیام را نه در توافق ایران و آمریکا، بلکه در همین جابهجایی ظریف اما معنادار جستوجو کنند؛ جابهجایی از الگوی «حاکم مداخلهگر» به الگوی «ناظر مطالبهگر»؛ تحولی که اگر استمرار یابد، میتواند آغازگر فصل تازهای در فهم جایگاه رهبری در جمهوری اسلامی باشد فصلی که در آن رهبری بهعنوان «امین ملت» پس از پایان فرآیند تصمیمگیری، در کنار مردم میایستد و از موضع مالکان اصلی کشور، عملکرد دولت و نهادهای حاکمیتی را مورد نظارت و مطالبه قرار میدهد.
02:41 - 19 June 2026
10 Replies
@jebrail19 June 2026Replying toتغییر الگو چیه ؟؟یک الگو داریم و آن هم سنت ائمه اطهار ...رهبری به وقتش اگر لازم بشه شخصا وارد عمل میشن ...تصور یک رهبر تماشاچی ، خیلی کوته فکری هست
@paknahad19 June 2026Replying toطرف خورد زمین، میخواست ضایع نشه تا خونه سینه خیز رفتبه جای سینه خیز رفتن، اشتباهتونو بپذیرید
@Hoseinyounesi19 June 2026Replying toادبیات جعلی نسازید لطفا همیشه همینطور بوده حالا قبلا منقول و اینبار مکتوب... آیا امام شهید بارها مخالفت و شروط خود را در سخنرانی ها اعلام نمیکرد... حاکم و ناظر و این اراجیف چیست که میسازید
@koohedard19 June 2026Replying toیکی ازرسانه های آمریکایی نوشته بود نتانیاهو از سیاسیون آمریکا خواسته باانتقادازترامپ اورادرفشاربذارند تادربرابرایران سختگیری کندحالابااین پیام رهبری ترامپ بخودش میاد تامباداجنگ لبنان وسختگیری درمذاکرات،باعث شودکه ایران مذاکرات راترک کندضمن ابنکه باتوجه به انتظاررهبربرای کوتاه نیامدن،توقعش کم میشود
@Mehri_m22 June 2026Replying toرهبری کلا اینجوری پیام دادن که تو از توش نظریه دربیاری ....بنشین و تماشا کن
