Farsnews | «وقتی غول‌های اقتصادی سپر اقتصاد مقاومتی می‌شوند؛ راهکار عملی برای مهار تحریم و ناامنی دریایی»

✍️افسانه حاجیلوبیش از یک دهه از ابلاغ «سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی» می‌گذرد؛ سیاستی که قرار بود مسیر گذار اقتصاد ایران از وابستگی افراطی به نفت به‌سوی درون‌زایی، مردمی‌سازی و تاب‌آوری باشد. اما بسیاری از مفاد آن تا چند سال پیش در حد شعار باقی مانده بود. اکنون با بسته‌شدن تنگه هرمز از سوی ایران و کنترل متقابل این گذرگاه توسط آمریکا و متحدانش، این سیاست‌ها به ضرورتی عملی و حیاتی تبدیل شده است.در ماه‌های اخیر، هرمز، این شاه‌راه حیاتی انرژی و تجارت، عملاً به منطقه‌ای امنیتی و پرتنش تبدیل شده است. تصمیم ایران برای بستن این تنگه به‌عنوان ابزار بازدارندگی، هم‌زمان با استقرار ناوهای آمریکایی و متحدانش برای کنترل شدید ترافیک دریایی، اختلالات گسترده‌ای در عبور کالا ایجاد کرده است. ناامنی در دریای سرخ و شرق مدیترانه نیز به افزایش شدید هزینه بیمه، حمل‌ونقل و انصراف شرکت‌های بین‌المللی از همکاری با ایران دامن زده است. هم‌زمان، تحریم‌های بانکی و محدودیت‌های ارزی نیز مسیر تأمین کالاهای اساسی و نهاده‌های تولید را پرهزینه و پرریسک کرده‌اند. در چنین شرایطی، پرسش کلیدی این است که زنجیره تأمین کشور چگونه باید بازآرایی شود تا امکان تأمین پایدار کالاهای اساسی در عصر انسداد فراهم بماند؟مسئله ساختاری: آنارشی واسطه‌ها زنجیره تأمین کالاهای اساسی در ایران همچنان گرفتار پراکندگی و نوعی «آنارشی واسطه‌ها»ست. از واردات نهاده دامی و روغن خام تا توزیع در خرده‌فروشی‌ها، ده‌ها واسطه حضور دارند که نه مدیریت یکپارچه‌ای ایجاد می‌کنند و نه مسئولیتی در قبال ثبات قیمت‌ها دارند. این شبکه پراکنده، معمولاً ریسک‌های بیرونی مانند تحریم و نوسان ارز را با افزودن حاشیه سود، مستقیم به مصرف‌کننده منتقل می‌کند.