مسندم؛ پایان هرمز یا یک بزرگنمایی رسانهای؟#ویرشت هر بار که صحبت از ایجاد یک مسیر دریایی در اطراف مسندم میشود، عدهای بلافاصله به این نتیجه میرسند که «پس دیگر کار ایران تمام است»؛ گویی با باز شدن یک مسیر روی نقشه، تمام مزیتهای جغرافیایی، امنیتی و اقتصادی تنگه هرمز یکجا ناپدید میشود.کانال آبی در شمال کوهستانهای مسندم به عرض تقریبا ۴۹۰ متر و عمق حداکثر ۳۰ متر وجود دارد که گویا آمریکاییها در تلاشند که با لایروبی کمی بر عمق آن بیافزایند و آنجا را برای عبور کشتیهای بزرگ امن کنند.این مسیر پشت کوههای مسندم است و از چشم غیر مسلح پنهان است. اما بعید است نفتکشهای غولپیکر بتوانند از آنجا عبور کنند، یا بتوانند در یک روز بیش از دو نفت کش عبور پیدا کند. برای تبدیل یک آبراه به یک کریدور واقعیِ جایگزین، باید ظرفیت عبور مستمر کشتیهای بزرگ، محدودیت آبخور، امکان مانور، ایمنی ناوبری، شرایط جوی، زیرساختهای ساحلی و تداوم فعالیت آن در شرایط بحرانی همزمان حل شود. ولی به هر حال با هدف قرار گرفتن یک کشتی در آنجا و از کار افتادن کشتی در آن نقطه به احتمال زیاد آن مسیر نیز مسدود شود.اینکه طرف مقابل به دنبال کاهش وابستگی به تنگه هرمز باشد، کاملاً قابل انتظار است؛ همانطور که جمهوری اسلامی نیز طبیعتاً این تحولات را نادیده نمیگیرد. اما از وجود یک طرح، مطالعه یا حتی ایجاد یک مسیر جایگزین نمیتوان نتیجه گرفت که ناگهان تمام اهرمهای ژئوپلیتیکی ایران در منطقه از بین رفته است. مسئله اصلی ظرفیت، استمرار، امنیت و آسیبپذیری کل شبکه است، نه صرفاً وجود یک خط روی نقشه. بنابراین نه لازم است با دیدن نام «مسندم» تصور کنیم هرمز دیگر هیچ اهمیتی ندارد، و نه منطقی است هر تحول عمرانی در آن منطقه را نشانه یک شکست راهبردی قطعی بدانیم.
در مسائل ژئوپلیتیک، فاصله زیادی بین «امکانپذیر بودن یک مسیر» و «توانایی آن مسیر برای جایگزین شدن با یک گلوگاه حیاتی در مقیاس واقعی» وجود دارد.و دقیقاً همین فاصله است که در بسیاری از روایتهای هیجانی درباره مسندم نادیده گرفته میشود.نکته: اگر هوا خوب باشد، از جزیره لارک میتوان با چشم غیر مسلح کوههای مسندم را دید و تقریبا کل گلوگاه تنگه هرمز با ادوات ساده مانند دوربین شکاری و گشتی قایق قابل رصد و شناسایی است.
15:34 - 30 August 2026