✏️ #یادداشت | مالکوم ایکس و پرسشی برای امروز ایران / بخش دوم / نبرد اصلی؛ تسخیر ذهن‌ها، نه سرزمین‌ها🔹اما اهمیت سخن مالکوم ایکس در توصیف گذشته نبود. او در واقع از یک الگوی همیشگی در تاریخ سخن می‌گفت؛ الگویی که بارها و بارها در روابط میان قدرت‌های بزرگ و ملت‌های ضعیف‌تر تکرار شده است.🔹سلطه تنها با ناوهای جنگی، تحریم‌های اقتصادی و عملیات امنیتی برقرار نمی‌شود. این‌ها ابزارهای آشکار قدرت هستند. شکل عمیق‌تر و ماندگارتر سلطه زمانی پدید می‌آید که نظام ارزشی یک ملت دگرگون شود؛ زمانی که مردم و نخبگان یک جامعه به این نتیجه برسند که مقاومت بیهوده، استقلال ناممکن و تسلیم شدن عقلانی‌ترین انتخاب است.🔹در چنین وضعیتی، زنجیرها از دست و پا به ذهن منتقل می‌شوند.🔹اگر به تجربه تاریخی دو قرن اخیر بنگریم، خواهیم دید که قدرت‌های استعماری و سلطه‌گر همواره از چند مسیر به طور همزمان عمل کرده‌اند؛ فشار نظامی، محاصره اقتصادی، عملیات سیاسی و امنیتی، و در نهایت مهم‌تر از همه، نفوذ در حوزه فرهنگ و ادراک عمومی. زیرا هیچ سلطه‌ای پایدار نمی‌ماند مگر آنکه ابتدا در ذهن انسان‌ها مشروعیت پیدا کند.🔹بزرگ‌ترین پیروزی سلطه‌گران اشغال یک سرزمین نیست؛ اشغال دستگاه فکری ساکنان آن سرزمین است.🔹در چنین شرایطی، دیگر نیازی نیست کسی استقلال را با زور از مردم بگیرد. کافی است آنان را متقاعد کنند که استقلال ارزش چندانی ندارد. دیگر نیازی نیست کسی ملت‌ها را به تسلیم وادار کند. کافی است تسلیم شدن را با نام عقلانیت، واقع‌بینی یا پیشرفت عرضه کنند.
🔹اختلافی که امروز در بسیاری از مباحث سیاسی ایران مشاهده می‌شود، در عمق خود از همین نقطه آغاز می‌شود. یک نگاه معتقد است جهان دارای اربابانی است که قواعد بازی را تعیین می‌کنند و هنر سیاست آن است که جایگاهی مناسب در نظم طراحی‌شده آنان به دست آوریم. در این نگاه، مسئله اصلی نفی سلطه نیست؛ بلکه یافتن موقعیتی امن‌تر و سودمندتر در درون ساختار سلطه است.🔹اما نگاه دیگری وجود دارد که معتقد است تاریخ بشر تنها تاریخ سازگاری با قدرت‌های مسلط نیست. اگر چنین بود، بسیاری از ملت‌های امروز هرگز به استقلال نمی‌رسیدند، استعمار فرو نمی‌پاشید و جنبش‌های رهایی‌بخش شکل نمی‌گرفتند. این نگاه بر آن است که انسان و ملت، صرفاً موضوع قدرت نیستند؛ بلکه می‌توانند سازنده تاریخ نیز باشند.🔹شاید راز ماندگاری استعاره مالکوم ایکس نیز در همین باشد. او ظاهراً از دو نوع برده سخن می‌گفت، اما در حقیقت از دو نوع نگرش حرف می‌زد؛ دو نوع نگاه به کرامت انسانی.🔹یک نگرش، عزت را در نزدیک شدن به ارباب جست‌وجو می‌کند و موفقیت را در کسب سهم بیشتری از سفره قدرت می‌بیند. نگرش دیگر، عزت را در استقلال می‌جوید؛ حتی اگر هزینه آن سنگین باشد.🔹از این منظر، پرسش اصلی امروز ایران نه درباره یک دولت، یک مذاکره یا یک توافق خاص، بلکه درباره یک انتخاب تاریخی است. آیا می‌خواهیم درباره کیفیت زنجیرها گفت‌وگو کنیم یا درباره شکستن آن‌ها؟ آیا هدف، تبدیل شدن به برده‌ای مرفه‌تر در خانه ارباب است یا ساختن آینده‌ای که در آن اساساً جایگاهی برای رابطه ارباب و برده وجود نداشته باشد؟
🔹مالکوم ایکس بیش از شصت سال پیش این پرسش را برای جامعه خود مطرح کرد. اما حقیقت آن است که این پرسش همچنان زنده است؛ نه فقط برای آمریکا، بلکه برای هر ملتی که میان آسایش در سایه قدرت و استقلال در سایه مقاومت، در حال انتخاب کردن است.https://nobonyadonline.ir/?p=13518#قاضی_زاده_هاشمی
nobonyadonline.ir

بزرگ‌ترین پیروزی سلطه‌گران، اشغال دستگاه فکری ساکنان یک سرزمین است - روزنامه نوبنیاد

بزرگ‌ترین پیروزی سلطه‌گران اشغال یک سرزمین نیست؛ اشغال دستگاه فکری ساکنان آن سرزمین است.

20:54 - 7 August 2026



2 Replies

Profile picture of ‌ابوالفضل خانی‌
@AbolfazlKhani7 August 2026
Replying to
افسوس که این نوع تفکر (عشق به آمریکا و غربگرایی) در بین مسئولین فعلی موج میزند!!!!

Profile picture of ‌سلام فرمانده‌
@IRAN_SARFARAZ7 August 2026
با توجه به گذشت نیمی از دورۀ #دولت_چهاردهم و عدم ابلاغ و اجرای #قانون حمایت از #خانواده از طریق ترویج #فرهنگ #عفاف و #حجاب در این دو سال، لطفاً در #نظرسنجی زیر شرکت فرمایید.درصورت تمایل نظرات خود را برای اصلاح وضع موجود در پاسخ ارسال نمایید.‎@Rahbar_ir‎@President‎@drpezeshkian‎@Ghalibaf‎@Ejeii

آیا دولت چهاردهم را در بروز ناهنجاری‌های موجود در زمینۀ عفاف، حجاب و پوشش مقصر می‌دانید؟

1177 votes  •  2026/09/04 - 12:08

Show this thread