علت العلل مصاعب ملل مسلمان، نداشتن انگیزه جدی برای توسعه است؛ گویا مادیات و وسوسه های شیطان، پیشرانه قویتری است نسبت به جنات نعیم و وعدههای الهی برای اراده های سست عوام؛خسر فی الدنیا و آلاخرة یعنی نه آنقدر زمینی باشی که برای پول زندگی کنی، نه آنقدر آسمانی که برای قرب الی الله!