تورم اخلاق را استثنا می کند!برتولت برشت در نمایشنامه «استثنا و قاعده» روایتگر قتل یک باربر به دست تاجری است که همراه او در بیابان راه گم کردهاند. تشنگی بر هر دو فشار آورده و شرایطی بحرانی بر آنها حاکم است. باربر از سر انسانیت تصمیم میگیرد قمقمه آب خود را به تاجر بدهد، اما تاجر این رفتار را
تهدیدی علیه جان خود تلقی میکند و با شلیک گلوله، باربر را به قتل میرساند. همسر باربر از تاجر شکایت میکند، اما در نهایت دادگاه با این استدلال که در آن موقعیت، اخلاق و ازخودگذشتگی «استثنا» بوده و نه «قاعده»، حکم به تبرئه تاجر میدهد.در آذرماه ۱۴۰۴، تورم نقطهبهنقطه خانوارهای کشور ۵۲.۶ درصد اعلام
شد. همچنین نرخ تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها از ۷۰ درصد عبور کرد. بیشترین میزان افزایش قیمت در این بخش مربوط به گروههای نان و غلات با ۷۱.۴ درصد، سبزیجات و حبوبات با ۷۲.۵ درصد و میوه و خشکبار با ۶۸.۵ درصد بوده است. بررسی روند تورمی نشان میدهد که در ماههای اخیر، قیمت بسیاری از کالاها
و خدمات افزایش چشمگیری داشته و این مسئله فشار سنگینی بر معیشت مردم وارد کرده است. ادامه این روند، زنگ خطر سقوط بخشی از طبقه متوسط به زیر خط فقر و تشدید فشار بر دهکهای کمبرخوردار را به صدا درآورده است.با این حال، در کنار نگرانیها درباره تأثیرات منفی تورم بر اقتصاد و معیشت شهروندان، نکته مهم دیگری
نیز وجود دارد و آن تأثیر مخرب تورم فزاینده بر روابط اجتماعی است. برخی از افرادی که معیشت آنها تحت فشار شدید قرار گرفته، برای ادامه زندگی روزمره ممکن است خود را چندان مقید به چارچوبهای اخلاقی و هنجارهای اجتماعی ندانند و تلاش کنند به هر وسیلهای بقای خود و خانوادهشان را تضمین کنند. افزایش چنین
رفتارهایی سبب تزلزل اعتماد اجتماعی میشود؛ اعتمادی که نخستین و اساسیترین شرط همزیستی در جامعه است. پیامد این وضعیت را میتوان در افزایش جرائم، خشونتها و درگیریهای فردی، همچنین رشد پروندههای کلاهبرداری مشاهده کرد. کاهش بهرهوری در کار و بیتعهدی در روابط اجتماعی نیز از دیگر آثار جامعهای است که
تورمهای فزاینده را تجربه میکند.نکته قابل تأمل آن است که حتی در جوامعی که دچار تورم فزاینده نیستند نیز جرم، کمکاری، نقض تعهدات و کلاهبرداری رخ میدهد، اما مرتکبان چنین رفتارهایی معمولا خود را محق نمیدانند و تصور نمیکنند در حال ستاندن حق خود از دیگران هستند. در مقابل، در جامعهای که گرفتار تورم
فزاینده است، برخی افراد به خود حق میدهند اعمال خلاف اخلاق و قواعد اجتماعی را با این توجیه انجام دهند که در حال گرفتن حق از دسترفته شان هستند.بر این اساس میتوان گفت در جامعهای که تورم فزاینده بر آن حاکم است، اخلاق از «قاعده» به «استثنا» تبدیل میشود؛ وضعیتی که سبب میشود افراد حتی در مواجهه با
10:05 - 29 December 2025