(قسمت 1) پردازش زبان طبیعی یا (Natural Language Processing) چیست ؟ (مطلب ادامه دارد ....)
پردازش زبان طبیعی شاخهای از هوش مصنوعی است که به کامپیوترها توانایی درک، تفسیر، تولید و استدلال بر روی زبان انسانی (چه به صورت متن و چه به صورت گفتار) را میدهد. هدف نهایی، پر کردن شکاف بین ارتباط انسانی (طبیعی، مبهم، وابسته به زمینه) و درک ماشینی (دقیق، ساختاریافته، بدون ابهام) است.
یک تشبیه ساده:فرض کنید به یک کامپیوتر میگویید «پنجره را ببند». کامپیوتر باید بفهمد:«پنجره» یک شیء فیزیکی است (نه پنجره در سیستم عامل).«بستن» به معنای حرکت دادن آن به حالت بسته است (نه بستن یک برنامه).کنشگر (فاعل) کیست؟ (احتمالاً خود کاربر).زمینه چیست؟ (هوا سرد است یا امنیت مد نظر است).
سطوح تحلیل در NLP (از جزئی به کلی)آواشناسی (Phonetics/Phonology) :تحلیل اصوات گفتار (برای تشخیص گفتار).تمایز بین «س» و«ش» در تلفظ.صرفشناسی (Morphology) :ساختار کلمات و اجزای سازنده آنها (ریشه، پیشوند، پسوند).«میروم» ← «رَو» (ریشه) + «می» (پیشوند) + «ـم» (پسوند شخصی).واژگانی (Lexical) :
معنای کلمات و نقش آنها در جمله.جمله «سگ پسر را گاز گرفت» با «پسر سگ را گاز گرفت» تفاوت دارد.معنایی (Semantic) :معنای واقعی جمله (چه چیزی را بیان میکند؟).«او یک خودروی قرمز دارد» یعنی مالکیت یک خودروی قرمز.کاربردی (Pragmatic) :معنای جمله در بافت و با در نظر گرفتن قصد گوینده.
«هواپیما در حال پرواز است» شاید در یک اخبار باشد، اما در یک فیلم جنگی میتواند هشدار باشد.گفتمانی (Discourse) :ارتباط بین جملات متوالی و انسجام متن.درک ارجاعات: «علی به مدرسه رفت. او خیلی خوشحال بود.» ← «او» برمیگردد به «علی».ماشینهای ترجمه : گوگل ترنسلیت، دیکشنریهای ترجمه.
دستیارهای صوتی: سیری، الکسا، گوگل اسیستنت، بیکسپی.چتباتها و پشتیبانی مشتری : ChatGPT، بینگ چت، رباتهای پشتیبانی فروشگاههای آنلاین.تحلیل احساسات (Sentiment Analysis) : تشخیص نظر مثبت/منفی/خنثی درباره یک محصول، فیلم یا برند در توییتر و نظرات.
طبقهبندی متن : تشخیص ایمیل اسپم،برچسبزنی خودکار موضوع اخبار.خلاصهسازی خودکار متن : تولید خلاصه از مقالات بلند(مثل جستجوی گوگل که خلاصه صفحه اول را نشان میدهد).پاسخ به سوال(Question Answering) : سیستمهای پرسش و پاسخ از متون(مثل جستجوی جواب یک سوال در ویکیپدیا).(ادامه دارد ... )منبعمنبع 13:08 - 26 May 2026