در سال ۱۹۱۷ دو ایده ی موازی در حزب بولشویک برای تصاحب قدرت وجود داشت. یکی توسط کامنت و زینوویف مطرح میشد که به دنبال قبضه ی قدرت از طریق اعتصاب و قیام عمومی بود.دومین ایده اما از طرف تروتسکی مطرح میشد که به دنبال یک قیام نظامی با عده ای محدود_حدود هزار نفر_ برای تصرف نقاط حساس پتروگراد و
قبضه ی قدرت بود.ریشه ی تفاوت این دو تفکر در اینجاست که تروتسکی قیام را وابسته به شرایط اجتماعی و اقتصادی نمیدانست بلکه، آن را ماشینی میدانست که راه اندازی آن نیاز به تکنسین دارد. در حالی که جناح مقابل سرنگونی حکومت را وابسته به شرایط اجتماعی و اقتصادی میدانست و بر خلاف تروتسکی
که معتقد بود "قدرت با اکثریت به دست نمی آيد" دنبال توده ای کردن قیام بود. آنچه انجام شد و موفقیت آمیز هم بود روش تروتسکی بود.جالب است که تروتسکی بعدها یکی از مهم ترین منتقدان رشد بروکراسی حزبی شد. پدیده ای که به معنی تشکیل یک طبقه ای از نخبگان فرادست جدید در روسیه بود. تروتسکی متوجه نبود
که خودش بنیانگذار چنین منشی بوده است. اگر میشود بدون مردم انقلاب کرد چرا نشود بدون مردم حکومت کرد؟ اگر قیام یک ماشین است چرا حکومت ماشین نباشد؟برای دفاع از یک پدیده تنها نتیجه بخش بودنش کافی نیست. فرآیند نیز مهم است. حکومت شوروی در دوران پس از جنگ داخلی دست به مجموعه ای از اصلاحات
اجتماعی/اقتصادی زد که نتایج مرگ باری داشت. اشتراکی سازی اجباری کشاورزی موجب ایجاد قحطی و مرگ میلیون نفر ها شد. بگذریم که مسبب تبعید انبوهی از کشاورزان به سیبری هم شد. انجام این جنس اصلاحات تنها با اتکا به منطقی شبیه به منطق تروتسکی ممکن است؛ اصلاحاتی ماشین وار، تحت نظارت تکنسینها ی
حزبی و صرفا متکی به قوای قهریه ی سازمان یافته. این دقیقا همان فرآیند انقلاب اکتبر است. فرآیندی که به تلفات انسانی عظیمی منجر شد...از جملات بالا نباید اینگونه برداشت شود که حکومت باید دنبال مردم راه بیافتد و یا اینکه مردم همواره حامل حقیقت محض بوده و در هر منازعه سیاسی ای با دولت محق هستند.
بحث اینجاست که فاصله ی زیاد با مردم و عدم اتکا به آنها رابطه دولت و مردم را تبدیل به رابطه ی گوسفند و قصاب میکند. دولت همواره باید افق های دور را ببیند اما در اجرا تنها کمی جلوتر از مردم بایستد. در واقع دولت مطلقا نباید تمام و عیار به جهالت عامه تن بدهد و جهتش همواره باید به سوی اصلاح و بهبودی
جامعه باشد اما باید بفهمد که ره صد ساله را هم یکشبه نمیتوان رفت...
20:46 - 23 May 2026
146 Views